De site is een redactie en verbreding van het studiemateriaal
dat ik als docent voor katechese/katechetiek gemaakt heb
in de tijd dat ik werkte op de IPABO te Amsterdam en Alkmaar (1970-2007).


Jan Engelen

filosofie, exegese en theologie 

In 1995 zegt een collega tegen me: jij moet een autobiografie schrijven. De ontwikkeling van jouw denken kan voor meer mensen interessant zijn. Na lang aarzelen is het er dan toch van gekomen. Het boek is klaar.


Je vindt hier Schaesberg rond 1946-55, de Jongensschool, de kerk van Petrus en Paulus, de Kolonie - huizen rond 1930 gebouwd voor mijnwerkers, Merkelbeek Brocarduscollege, Zenderen Gymnasium Sancti Alberti, Noviciaat in Boxmeer - kennismaking met het kloosterleven - en Kamp-Lintfort, Filosofie in Dordrecht, Theologie in Merkelbeek, Amsterdam en Parijs, afscheid van het klooster, huwelijk, als katecheet werken op Pabo's in Amsterdam en later ook Alkmaar.
Doctoraalexamen theologie en promothetie op een hoofdstuk van het Evangelie van Johannes.
Afgesloten met een beschrijving van wat katechese zou moeten zijn, de onmisbare bijbelse inspiratie en de veeleisende vraag aan mij: "Wat is voor jou geloven eigenlijk?"

Je kunt het boek bestellen via je boekhandel.
Je hebt daarvoor het ISBN-nummer nodig:
9 789464 480184
.
Het is ook verkrijgbaar via www.boekwinkeltje.nl en Bol.com.
314 pp. € 22,99

"Wat voor soort denken is geloven eigenlijk?" Van 1964 tot 1970 is dat de vraag die mij regelmatig, in feite voortdurend bezig houdt. Een van mijn docenten (op het Institut Catholique, Rue d'Assas) in Parijs zegt daarop in september 1970: O la, la, la! C'est bien quelque chose! Dat is nogal wat!

In 1971 word ik benoemd als katecheet op "De Voorzienigheid", een Katholieke Pabo, indertijd op de Lauriergracht in Amsterdam. Er bestaat geen studiemateriaal. Ik begin met het verkennen van geloven, hoe kun je daar woorden voor vinden? Welke vragen kun je stellen en hoe kun je daarmee omgaan. Studenten vragen na een half jaar, of ik ook eens een bijbeltekst wil behandelen. Dat was niet aan dovemansoren gezegd.
Ik begin met Johannes 7. De verbazing is groot. Voor de studenten wordt duidelijk: Een bijbelverhaal gaat niet over braaf zijn en je best doen. Een bijbelverhaal heeft een structuur, doet beroep op je creativiteit, je aanvoelen, je begrip, nodigt je op een of andere manier uit. Dit geeft mogelijkheden voor onderwijs! Kinderen kunnen zich uitleven in verhalen, een weg vinden in de wereld van die verhalen en alles wat dat ter sprake brengt. Katechese op de basisschool kan kinderen vertrouwd maken met de verhalen en alles wat die verhalen je kunnen leren.


Onderwijsgevenden mogen volgens mij niet bang zijn voor bijbelverhalen, de bron voor een gelovige kultuur. Daarom is binnen de kortste keren heel mijn onderwijs erop gericht, studenten vertrouwd te maken met bijbelse matrialen. Zo ontstaan teksten en werkvertalingen. Dat alles leidt tot het ontstaan van deze site: teksten bij colleges, maar ook bijvangst, sprokkelwaar, later ook preken en aantekeningen die betekenis kunnen hebben voor mensen die meer willen weten wat we eigenlijk doen wanneer we geloven. Waar kom je het tegen en waarin uit het zich. De site wordt uiteindelijk het archief van mijn bezig zijn voor school en kerk
.

Misschien ook een soort antwoord op de vraag aan het begin. Geloven is in ieder geval een nadenken, waarbij je 'na' ook temporeel moet opvatten. Ik sta stil bij wat aan mij voorafgaat. Zoiets als wat je ook herkent in het woord re-flecteren. Wat voorafgaat zijn de verhalen al dan niet geschreven. Ook de Schrift hoort daarbij. Leren hoe je kunt horen. Als rationaliteit heeft geloven (ge-love-n) de ratio van goede muziek, goed theater, een samenhang die je meeneemt en plaats biedt, - of een mens die of dat je ontroert.

 



Kan iemand dit kerkje thuisbrengen?
Het staat er nog niet zo lang en het staat er al heel lang.

 

BASISPLAN 2000, een plan dat nog net geprobeerd is en toen in de geschiedenis verdween. Ter kennisgeving.

voor inhoud van de website

Bijgewerkt: 3 januari 2022

de site is 'in onderhoud'



Mijn nieuwe boek 'Het Verhaal van Johannes' is gepubliceerd.
Je kunt het bestellen bij iedere boekhandel en op bol.com.

Intussen is ook verschenen 'Het Evangelie van Marcus, het verhaal'.

Zeer aanbevelenswaardig is de rijke website van
Rudi van Moere

recente preken

 

A1. Inleidingen bijbelse literatuur en bijbelteksten
A2. Johannes 7 (diss.)
A3. Ben Hemelsoet: Teksten

 

B1. filosofie
B2. Emmanuel Levinas. Vertaling van 'La trace de l'autre' met uitleg
B3. Jacques Derrida
, Vertaling La Pharmacie de Platon
B4. Jean-Luc Nancy.
Vertalingen: Visitatie, Christelijk schilderen; Wanneer de goden zich terugtrekken
Corpus

 

c. bijbelse theologie en praktijk: reflectie van velerlei aard.

d. inleidingen:
aanwijzingen voor en suggesties naar de bijbelse literatuur. inleidend
.
De tempel en de Messias

e. Reizen:

Jordanië,
Syrië 2007
,
BaalbeK;

Chagall Museum Nice;


Ravenna :

Galla Placidia

San Vitale

San Apollinare Nuovo


San Apollinare in Classe

f. homeletica:

"Exegetische sporen", verkenningen voor predikanten bij de zon- en feestdagen eerder gepubliceerd in Kerugma:
het a-jaar 2016/7
het b-jaar 2014/5
het c-jaar 2015/6

Zie ook de site van het Tijdschrift voor verkondiging
Zie ook Dominicanen Huisen

Het evangelie volgens Johannes
is in de geschiedenis van de meer wetenschappelijke lezing van de tekst vaak het meest "Griekse evangelie" genoemd. Daarnaast had en heeft die lezing van het Evangelie er in de loop der eeuwen zo goed als geen idee van hoe de Joodse leraren rond Mozes en de Profeten denken. "Wij" in de traditionele christelijke theologische scholen in de Westen vonden "dat Joodse denken" in de regel "onwetenschappelijk", en eigenlijk amateuristisch. Dat is en redelijk naieve benadering van de tekst. Misschien zit de vork anders aan de steel.

Voor mij is het zeker dat het Johannes-evangelie een door en door Joodse tekst is, geschreven voor mensen in een overwegend Joods denkende, aanvoelende wereld. De vraag is dan: wat wil de Jood Johannes met de ondergang van zijn vertrouwd Jerusalem vers in het geheugen, ons alsnog, na al die jaren vertellen over zijn Jerusalem en zijn Jezus. Wat wil hij na Mattheus, Marcus en Lucas nog toevoegen aan de verhalen over Jezus. Hoe is Johannes, als Jood "vertrouwd" met Moses en de Profeten, aangesproken door Jezus die naar de synagoge en de tempel van zijn dagen gaat om daar te leren. Ik heb over deze zaken beslist niet het laatste woord, maar ik kan wel de eerste tipjes van de sluier oplichten.

Van 23-26 oktober 2018, hebben we in 6 dagdelen een Studieconferentie gehouden over de Joodse Johannes en Zijn Verhaal in de Abdij van Onze Lieve Vrouw van Koningshoeve. Hier vindt u de begeleidende tekst.

 

Antonio de Messina 1430-1479
Palermo, Galleria Regionale della Sicilia

over namen, heiligen, feesten

Voor vragen en commentaren ben ik bereikbaar. Adres . Vervang # door @

Plein van Siena:
"de Samaritaanse"
In 2014 begonnen we met Genesis, in 2015 met Exodus.

plattegrond van de site

Register van woorden

Register van bijbelteksten

Preken bij

preken bij zondagen in het A-jaar
preken bij zondagen in het B-jaar
preken bij zondagen in het C-jaar

Horen
De Annuntiatio van Pontormo
in de Santa Felicita, Florence.


Maria keert zich om.
Ze hoort.
Daarom draait ze haar hoofd.
Daar gebeurt wat.
meer over deze afbeelding

 

ISBN 9 789464 185355

 

 

ISBN 9 789464 187885


Genesis, een ouverture

bijbel - een inleiding

Tora - op weg naar een begin

evangelie volgens Mattheus

Het lijdensverhaal van Mattheüs

Mattheus

Marcus

Lucas

Johannes

 


 


preken in Sint Jan de Doper in Amsterdam
2008-2015

c- jaar 2013

 

Marc Chagall - een vogeltje maar



Meer dan de moeite waard
bijbel en kultuur

 

-Waarom heet het volgend jaar 2019?

- Leren in de bijbelse taal is Lamad. De eerste letter is in het hebreeuws de grootste letter. Ze zeggen dat dit geen toeval is?


Wat is "het goede"?


Op reis met Johannes, een serie van 12 Radio-uitzendingen uit 1983


"Genesis 1" met leesaanwijzingen voor wie wil

Genesis:

Abraham,
eerste verhalen
Jacob en Esau
Jozef

Exodus 1 en 2
Exodus 3 vv
Deuteronomium

koningen
nog eens

 

Witte Donderdag 2015
een ander perspectief

Pasen 2015
overweging voor de paasnacht, bij Marcus

Het lijdensverhaal volgens Mattheüs is een sterke tekst. Daarom die indringende passiemuziek.
Wat schrijft Mattheüs en hoe doet hij dat, volg de link.

 

Jan Engelen,
docent voor katechese in Amsterdam 1971-2007

curriculum

Palmyra
IS heeft huisgehouden in deze oude stad. Er is nog weinig vrijgegeven over de verwoesting. Hier kun je meekijken en zien hoe het was in oktober 2007.


Sjema

 

Heel de bijbelse literatuur gaat wezenlijk over vrijheid en bevrijding. Meer >>

 

webmaster (vervang # door @)

 

Bach Cantates


enigma: een kerstraadsel
Kerstmis

Willibrordvertaling on line

NBG-bijbel


 

 

 

   
 
 
 

Het lijdensverhaal van mattheus

Bij J.S.Bach: Matthäus-Passion

op weg naar pasen

Pesach: het Joodse Paasfeest
Zie ook BBC voor Pesach

 

 

 

 

Pontormo, Visitatie, 1527-28, Carmignano, Toscane

 

 








 

 




 

 

 


 

   

 

 

 

 

 
 



 

 

 

 

UA-4498940