De Tora-lezing in de synagoge

De officiŽle voorlezing uit de Tora in de synagoge vindt plaats op maandag, donderdag en zaterdag. Maandag en donderdag waren de oude marktdagen. Dan was men toch bij elkaar.

Beperken we ons hier tot sjabbes/sjabbath. Wil je weten wat deze week en a.s. zaterdag in de synagoge gelezen wordt: volg deze link.

De lezing op Sjabbes bestaat uit 7 gedeelten (ongeveer 7 hoofdstukken). Zeven keer wordt iemand uit de synagoge opgeroepen om te komen lezen (lajenen). Eerst een cohen, dan een levi, daarna iedereen. Op maandag de eerste drie teksten, op donderdag de tweede drie. Op zaterdag, sjabbes, alle zeven.

Een cohen is priester. Je moet daarbij niet denken aan een priester in de katholieke kerk. Je bent een cohen omdat je geboren bent in de stam van de cohaniem. De cohaniem deden dienst in de tempel. Zie bijv. Deut 6,1-11; 2Sam 2,12-17; Lk 1,5-10. De cohen had ook een fuctie wanneer iemand melaats was.] Een levi (leviet) is een assistent van de cohen.

In het jaar 70 van de gangbare jaartelling verwoest Rome Jerusalem en de Tempel. Priesters en levieten krijgen vanaf dat moment een functie in de synagoge. Zij lezen in de synagoge als eerste voor. Op grote feestdagen geven de cohaniem ook de priesterzegen (Num 6:23).

Wanneer je nu voortaan in het evangelie priesters en levieten leest, dan weet je dat dit woord een code kan zijn. Impliciet kan het dan over de tempel of de Tora (zie Jo 1,19) gaan.

De Tora wordt zo gelezen dat men in de loop van een jaar alles gelezen heeft. Als de Tora uit is begint men weer vooraan. Die dag is een feestdag: sjimchath Tora, vreugde der Wet. Het geldt als een grote vreugde om weer opnieuw bij Mozes in de leer te gaan. Leven is, zo gezien, permanente her- en bijscholing.

Wanneer een joods jongen 13 wordt, dan is hij bar mitswah (letterlijk: bar = zoon; mitswah = gebod, maar dit moet je niet wettisch verstaan!). Hij wordt dan voor de Tora volwassen. Hij telt voortaan mee in de vertegenwoordiging van de gemeen≠schap (synagoge) en kan opgeroepen worden om voor te lezen uit de Tora. Op die dag en de zaterdag daarna leest hij ook voor. (In de regel heeft hij zich gedurende een jaar op die dag voorbereid, samen met een leraar.)† Week in week uit wordt de Tora gelezen, bestudeerd. Daarom, puur praktisch, staat de Tora centraal. Marc Chagall heeft dat op nog al wat schilderingen laten zien.

Op de feestdag zelf leest de volwassen geworden joodse man dat gedeelte voor uit de Tora dat bij zijn verjaardag hoort. Vaak zal hij op de sjabbes daarna de zeven delen van de lezing van die dag doen. 's Middag, voor het diner, zal hij een les geven over zijn gedeelte uit de Tora. Gasten zullen vragen stellen. Hij wordt geacht mee te kunnen denken en praten. Dat is volwassen zijn. Enigermate weten waar het over gaat en mee kunnen praten wanneer het over deze dingen gaat.


terug naar inleiding bijbel
© 2001, Jan Engelen, Herten/Roermond