De apotheek van Plato

La pharmacie de Platon

Jacques Derrida, 1968, 1973)

 

Werkvertaling[1] door Jan Engelen (2006-2008)

 

Kolaphos : tik op de wang, klap, slag, … ((kolapto). Kolapto : 1. binnengaan, indringen, in het bijzonder gezegd van vogels, pikken …

Daarvandaan:  openbreken met een bijtel (?) … analoog gezegd over een paard dat strepen op de grond trekt met zijn hoef. 2. vervolgens : krassen, graveren, gramma eis aigeiron [volks] Anth. 9, 341, of kata phloiou [bast], Call. Fr. 101, een inscriptie op een populier of op de bast van een boom (Klaph;  vgl R. Gluph, uithollen, krassen).

 

 

Een tekst is alleen een tekst wanneer zijn wet, zijn compositie en de regel van zijn spel, zich op het eerste gezicht, wanneer hij de eerste keer binnenkomt, verbergt. Een tekst blijft trouwens altijd iets dat je niet kunt waarnemen. De wet en de regel zijn niet ondergebracht in een ontoegankelijk geheim. Maar ze leveren[2] zich eenvoudigweg nooit over aan het heden, nooit aan iets dat je strikt genomen een waarneming zou kunnen noemen.

Dat een tekst definitief verloren raakt is altijd en essentieel een risico. Wie zou ooit weten van wat zo verdwenen is?

 

Een tekst verbergt zich. Het kan eeuwen duren voordat de textuur van een weefsel uit elkaar geplozen wordt, een weefsel om een weefsel heen. Eeuwen om een weefsel uit te pluizen. Ook: om haar weer een organisme te laten zijn. Onophoudelijk het eigenlijke weefsel herstellen achter het zich insnijdende spoor aan, achter de beslissingen aan die je al lezend neemt. Bij de anatomie[3] of  fysiologie van een kritiek blijkt altijd weer een verrassing te wachten. Je denkt het spel meester te zijn door alle lijnen tegelijk te overzien. Je vergist je ook wanneer je meent en tekst te kunnen zien zonder hem aan te raken, zonder de hand te leggen op het “object”, zonder het risico te lopen er iets aan toe te voegen – dat is immers de enige mogelijkheid  om binnen te gaan in het spel, wanneer de vingers een of andere nieuwe draad in (het weefsel van) de tekst proberen op te nemen. Toevoegen is hier alleen maar lezen, te lezen geven. Probeer dit eens te denken: het gaat niet over borduren tenzij wanneer je het zo ziet, dat kunnen borduren ook betekent, een gegeven draad kunnen volgen. Dat is, wanneer u met mij mee wilt gaan, de verborgen draad. Wanneer lectuur en schrift[4] zoals men vandaag de dag gemakkelijk denkt, een eenheid vormen, wanneer  lectuur schrift is, dan is deze eenheid geen teken van een onverschillige verwarring[5] of van identiteit, een en al rust. Het is dat lectuur en schrift aan elkaar koppelt, moet je ontkoppelen.

 

Je moet dus in een enkel maar zich verdubbeld gebaar, lezen en schrijven. En wie dat doet kan niets begrepen hebben wanneer hij/zij zich op zijn of haar beurt gemachtigd zou voelen, iets aan de tekst toe te voegen, dat wil zeggen, er iets, wat dan ook, aan toe te voegen. Hij draagt niets bij, de naad houdt niet. Wie omgekeerd, uit “methodische prudentie”, “objectieve normen” en de “veilige haven van de wetenschap” niets van zichzelf toevoegt, zo iemand leest niet. “Niet serieus” en “serieus” zijn beiden even onnozel en onvruchtbaar. Lectuur en schrift zijn elkaars supplement. Hoe dat werkt dient strikt voorgeschreven te zijn, even noodzakelijk als bij een spel. Dit betekent dat men het systeem al zijn mogelijkheden gunt.


 I



[1] De voetnoten met een asterix en een cijfer tussen haakjes zijn een weergave van de noten uit de oorspronkelijke tekst. De andere voetnoten bieden, indien gelezen, mogelijkerwijs enige leeshulp (de vertaler).

[2] Livre: boek.

[3] Anatomie: ana beweging omhoog, verder weg, van waar je bent af; temnoo snijden. Poogt de anatomie niet uit te leggen, te lezen (legoo) hoe de fysis/natuur in elkaar zit?

[4] Lectuur is opgenomen in het nederlands. Ecrituur is evenwel niet gangbaar. Het franse écriture wordt in deze tekst in de regel vertaald als het schrift.

[5] Confusion, verwarring, maar ook con-fusion: samensmelting.