nicolaaskerk

 

Voor wie de eerste keer begint

"Onbekend maakt onbemind." Dit is de val waar je niet in moet trappen. Want "alle begin is moeilijk". Dat is zeker waar. Maar het zal ook al vlug meevallen. Onderschat de mogelijkheden niet die herkenning biedt. Als je iets herkent krijgt het 'een plek'. Dan kun je het plaatsen en je kunt verder. Zo begint een leerproces.

In het begin zal het je zeker duizelen. Want in de wereld van het geloven dat wij eigenlijk vertrouwen moeten nnoemen, is alles anders, of nieuw.
Teksten waar je nooit iets over hoort blijken opeens volop een mededeling te zijn, een richting, een oriëntatie waar je geen woorden voor had, maar die nu een en al taal blijken te zijn. Alles wat die taal ter sprake brengt kan je een richting geven.

Het begin van een leerproces lijkt een complete overval. Je weet niet waar je naar toe moet. Welke kant moet je op? Ieder idee van een weg ben je kwijt. Je gevoel voor richting is verdwenen.
Bij nader toezien blijkt: je bent alleen maar op onbekend terrrein. Je kent, bijvoorbeeld, de stad nog niet.
Maar er zijn mensen die wat de stad betreft, meer ervaring hebben. En je zult zien: jij straks ook.

Wat nu nog vreemd is gaat wennen. Geleidelijk aan wordt het bekend.

 

Wat betreft 'de Bijbel".
Lees.
Lees steeds kleine stukjes.
Maak kennis met het op deze site steeds geboden inleidende materiaal.
Geef jezelf wat leeshulp. Bijvoorbeeld: Leg hier en daar een woord of een paar woorden vast.
Of beschrijf kort je eigen reactie op het gebodene.

Volg je eigen voorkeur.
Je hoeft nog niets te beredeneren of met eigen woorden te kunnen uitleggen. Improviseer.
Zo maak je eigen weg.

Als je kunt, lees - eventueel nu en dan - met iemand samen. Bijbel lezen moet je eigenlijk minstens met z'n tweeën doen. Dan kun je elkaar vragen stellen en misschien wel helpen. Als lezer neem je in ieder geval deel aan een eeuwenoude, wereldwijde, zeer diverse kring van mensen uit tijden en kulturen die deze teksten lezen.

Je maakt een weg (grieks: hodos) die je samen (grieks: metha) gaat. Zo ontstaat de (metha hodos) methode, een manier van kijken en doen die je samen gaat. Samen ordenen, interpreteren, proberen, evalueren, toetsen, opnieuw proberen en leren van je ervaringen.


Je hoeft niets van buiten te leren. Het went vanzelf als je een beetje tijd geeft.
Zo kom je uiteindelijk, eigenlijk vanzelf, binnen in de wereld van de bijbelse literatuur. Daarna [1] begint mogelijk zoiets als katechese, het spelen met verhalen in de hoop dat ze open gaan en iets van hun geheimen prijs geven.
(Kat-echoo betekent echoën, resoneren, weerklinken.)

 

Een voorbeeld kan de hier aangeboden werkwijze verduidelijken.
Als voorbeeld nemen we een vraag als: hoe word je vertrouwd met een stad als Amsterdam?

Twee ontdekkingen zul je doen.
1. Je zult zien: bekende en een keer ontdekte plaatsen blijven in de regel liggen waar je ze de eerste keer bent tegengekomen of in het verlengde daarvan. Neem bijvoorbeeld de Prinsengracht bij de Westerkerk met die drie stalletjes op het plein, het beeldje van Anne Frank en het monument. Hoe typisch staat dat allemaal bij elkaar onder de keizerskroon van de Wester! Daar beginnen de verhalen al! Je ziet het vanzelf door er vaker, wandelend of met tram 13 of 17 voorbij te komen.
Je herinnert je misschien de namen die hier horen. Achter de Westerkerk ligt een klein huisje met als opschrift dat hiet Descartes gewoond heeft!

In het begin zijn die Grachten "allemaal en overal" hetzelfde.
Maar het duurt niet lang. Al spoedig weet je uit eigen ervaring dat het hier heel anders is dan de Prinsengracht bij de Vijzelstraat, vlak bij het Weteringscircuit of de Singel bij het Spui.
Dat is tegelijk de tweede leerervaring.
2. Heb je een plaats een keer gevonden, dan kom je er vanzelf vaker langs. Een bepaalde plek wordt voor jou een oriëntatiepunt.

Beelden fixeren zich.
"Wat je vaker ziet is blijkbaar belangrijk. Dat leer je vanzelf [2]." Langzaam maar zeker ontstaat vanuit de delen zoiets als een geheel want is een geheel niet een verzameling van de delen? Zo ontstaat langzaam maar zeker zoiets als een plattegrond 'in je hoofd".

Het Centraal Station ligt altijd aan het spoor. Dat volgt voor iemand die per trein naar Amsterdam komt, na het Amstelstation (wanneer je uit Utrecht komt en Muiderpoort overslaat). Misschien ben jij vaker met de intercity de stad binnen gekomen. Volg je op het Centraal Station vanaf het perron, de stroom mensen, dan kom je vanzelf op het Stationsplein waar de zoveelste verbouwing ("echt Amsterdams") begonnen is. Recht voor je uit zie je de trams wegrijden. Je ziet ook het Damrak.

(Toen de stad indertijd begon lag op de plaats van het Damrak het water (rak) voor de Dam. Amsterdam is vandaar gaan groeien. Aan de andere kant van de Dam vind je het water aan de binnenkant (rak in > rok-in). Deze beschrijving is feitelijk. Tegelijk is zij auto-biografisch. Ik beschrijf wat ik zie, maar ik laat ook horen hoe ik dat wat ik zie heb leren zien.

Een ander voorbeeld is "een vreemd schilderij".

 


de beurs van berlage voor je

 


de beurs achter't speelgoed (licht)

 


de bijenkorf


richting Dam


Een heel eind verder maar steeds merkwaardig dichtbij: boven op de olijfberg
onder de rechterarm van de verteller zie je de graven tegenover de Oude Stad

Methodisch
De informatie van deze site moet je steeds in delen tot je nemen.
Oefen je in leren lezen.
Zoals bij een nieuwe stad die je bezoekt: je hoeft niet alles de eerste keer op te merken. Je kunt terugkomen, opnieuw rondwandelen, kijken, in je opnemen, hier en daar iets vastleggen.
Een beetje stad is meerdere wandelingen waard, zoals je goede film meerdere malen bekijken kunt.

 

Hier vind je toegang tot de bijbelse literatuur. Het zijn de "bekende" verhalen uit Genesis, Exodus en het zogenoemde Nieuwe Testament.

De eerste teksten vind je hieronder.
Kom je de eerste keer op deze pagina?
Leid jezelf naar binnen door de oriënterende tekst te lezen.

 

het sjema

De eerste inleidende informatie vind je eventueel ook hieronder.



[1] Pro memorie: Een student heeft net -dat was toen nog de gewoonte - eindexamen gedaan. Het examen was goed. Prima student. Bij de koffieautomaat kom je elkaar weer tegen. Hij zegt:"Ik wil niet vervelend zijn, maar eigenlijk weet ik nog steeds niet hoe je katechese moet geven". Ik zeg: "Goed zo." Hij kijk verwonderd. Ik:"Je hebt je kinderen toch nog niet gezien. Je weet toch nog niet welke klas je groep is. Je weet toch nog niet wat de kinderen al gehad hebben." De student kijkt bedachtzaam. Hij zegt:"Ik snap het. Dat was de laatste les." (Amsterdam, Lauriergracht, De Voorzienigheid, rond 1978. Naast de kamer van Marie-José, vlak bij het aquarium van Jo Balm en Kees van Iersel. Namen zijn plaatsen. Door namen krijgen gebeurtenissen en verhalen een plaats. De Joodse traditie kent de uitspraak:"Wie de naam van zijn leraren noemt, brengt de verlossing dichterbij. Ook je collegae kunnen je leraren zijn. J.E.)

[2] Drs. Han Renckens, Hoogleraar voor Oude Testament, KTHA Amsterdam, Beraad van Pastores Predikanten in de Bijlmermeer, Cursus Hebreeuws voor liefhebbers, aan de voet van het Groot Speelgoed [Metro], Ganzenhoef, om de veertien dagen op maandag van 10.00 tot 16.00 uur. Op een van de lesdagen in 1977.